Zmiany w dokumentowaniu prawa do zasiłków, w tym macierzyńskiego

Od soboty (24 października) zmieniają się zasady dokumentowania prawa do zasiłków. Dwa formularze wniosku o zasiłek opiekuńczy zastąpi jeden, a osoby prowadzące działalność gospodarczą nie będą już musiały dostarczać zaświadczenia Z-3b – poinformował ZUS. Zmiany obejmą także wnioski o zasiłek macierzyński.

ZUS przekazał w piątek (23 października), że nowe rozporządzenie w sprawie zasiłków upraszcza formalności i dostosowuje przepisy do zmian w ustawie zasiłkowej. Zastąpi ono dotychczasowe rozporządzenie z 8 grudnia 2015 r. Zmiany dotyczą przede wszystkim wniosków, zaświadczeń i innych dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków.

Jak wyjaśnił ZUS, od 24 października 2026 r. formularze Z-15a i Z-15b zastąpi jeden wniosek – Z-15. Ponadto w nowym formularzu zamiast pytań o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy pracuje w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie, za który ubiega się o zasiłek, nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę.

ZUS połączy również trzy dotychczasowe formularze: ZAM, ZUR i ZAO. Zastąpi je jeden wniosek ZAM. Będzie można na nim ubiegać się o zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Po zmianach osoba, która składa wniosek, wypełni część formularza dotyczącą konkretnego okresu urlopu.

Zmieni się także sposób dokumentowania urodzenia dziecka. Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie będzie musiał dołączać do wniosku skróconego odpisu aktu urodzenia. ZUS pobierze akt na podstawie imienia i nazwiska oraz daty i miejsca urodzenia dziecka oraz danych rodzica, który wnioskuje o przyznanie zasiłku.

Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca płatnik składek, skrócony odpis aktu urodzenia nadal trzeba będzie dołączyć do wniosku.

ZUS zaznaczył, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby z nimi współpracujące, osoby duchowne opłacające składki na własne ubezpieczenia oraz marynarze nie będą już musieli dostarczać do ZUS zaświadczenia płatnika składek Z-3b.

Dotychczas dokument ten był potrzebny do ustalenia prawa do zasiłku. Po zmianach ZUS rozpatrzy sprawę na podstawie wniosku o zasiłek i pozostałych wymaganych dokumentów.

Nowe przepisy zmieniają również formularze: ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a. Ich wzory zostaną dostosowane do nowych zasad ustalania prawa do zasiłków.

Nowe i zaktualizowane formularze ZUS udostępni na swojej stronie internetowej 24 października. Na portalu eZUS pojawią się w połowie listopada.

Do czasu aktualizacji formularzy na eZUS wnioskodawcy będą mogli korzystać zarówno z dotychczasowych formularzy dostępnych na portalu, jak i z nowych wzorów opublikowanych na stronie >>www.zus.pl<<.